Van muziek maken tot banen verdwijnen, van stripverhalen genereren tot datacenters die water verbruiken. Wat brengt AI de wereld?
Jij typt een zin. Binnen een paar seconden maakt AI er een plaatje van. Een foto, een schilderij of een tekening. En het past precies bij wat jij bedacht. Tien jaar geleden kon dit nog niet.
AI heeft miljoenen foto's en tekeningen bekeken. Zo leerde het welke woorden bij welke beelden horen. Typ jij een prompt (= de opdracht die je aan AI geeft)? Dan maakt AI daar een nieuw, eigen plaatje van.
Bekende programma's zijn ChatGPT (DALL-E), Midjourney en Adobe Firefly. Je kunt ze gratis of bijna gratis uitproberen.
Je maakt posters, plaatjes voor een boek of een logo. Of je tekent een figuurtje voor een game of strip. En dat allemaal zonder dat je zelf kunt tekenen.
Let wel op. AI kan ook nepfoto's maken die heel echt lijken. Daarom is het zo handig dat jij weet hoe AI werkt.
Denk na: Welk plaatje zou jij door AI laten maken? Bedenk in één zin wat erop staat: wie, waar en in welke kleuren.
"Vroeger moest je jaren leren tekenen om een mooie illustratie te maken. Nu kun je met één zin iets maken dat er professioneel uitziet."
Hoe AI het vakgebied van ontwerpers verandertOp Suno.com typ je een prompt (= de opdracht die je aan AI geeft). AI maakt er een heel nummer van. Met melodie, tekst, zang én instrumenten. Vul hieronder in wat jij wilt. Daarna kopieer je de prompt.
Vul de velden in. De prompt verschijnt automatisch onderaan — kopieer hem en plak hem op suno.com.
Ga naar suno.com. Klik op "Create". Plak jouw prompt in het tekstvak. Druk weer op "Create". Binnen 30 seconden hoor je een heel liedje. Vind je het niet mooi? Maak het gewoon opnieuw.
Doe: Maak hierboven een prompt voor een lied over jouw klas. Welke stijl en sfeer kies jij? Lees je prompt voor aan je buurman of buurvrouw.
ChatGPT kan ook strips tekenen. Jij geeft een prompt. AI maakt dan meerdere plaatjes. Samen vertellen ze een verhaal. Probeer het zelf met de prompt hieronder.
Jij beschrijft de figuren, het verhaal en de stijl. ChatGPT (of Midjourney) tekent dan plaatje voor plaatje. Je kunt ook vragen om tekstballonnen of praatjes.
Tip: vraag om steeds dezelfde stijl. Dan lijken alle plaatjes op elkaar. Gebruik woorden zoals "dezelfde stijl", "dezelfde figuren" en "stripverhaal in 6 vakjes".
Maak je eigen strip. Of maak plaatjes voor een werkstuk. Vertel een verhaal over jouw dag. Of bedenk iets grappigs. Er kan heel veel.
Je hoeft zelf niet te kunnen tekenen. AI doet het tekenwerk. Jij bedenkt het verhaal.
Denk na: Welk verhaal van zes vakjes zou jij willen maken? Verzin het eerste en het laatste vakje. Wat gebeurt er aan het begin en aan het eind?
AI verandert het werk van mensen flink. Sommige banen verdwijnen. Andere banen veranderen. En er komen nieuwe banen bij die er nu nog niet zijn.
De banen die blijven en groeien hebben iets gemeen. Ze vragen om creativiteit, om empathie (= goed aanvoelen wat een ander voelt), om goed nadenken en om samenwerken. Dat kan AI nog niet goed. Leer dus niet alleen techniek. Leer ook hoe je met AI werkt. En leer wanneer je AI juist niet moet geloven.
Mensen die goed met AI kunnen werken, bereiken meer dan mensen die AI niet kennen. Daarom is een workshop zoals deze zo handig. Jij leert AI al kennen. De meeste volwassenen deden dat veel later.
Leer goed nadenken. Klopt wat AI zegt wel? Kun jij dat controleren? Leer creatief zijn. AI kopieert, maar jij bedenkt iets nieuws. En leer samenwerken. AI werkt voor je, maar jij geeft de richting aan.
Techniek, data, psychologie, zorg, natuur en onderwijs blijven groeien. Bijna elke studie gaat AI gebruiken. AI is straks geen apart vak meer. Het hoort er gewoon bij.
Ja. Maar dat gebeurde eerder ook. Door de stoommachine, de computer en het internet verdwenen banen en kwamen er nieuwe bij. De vraag is dus niet óf banen verdwijnen. De vraag is: hoe pas jij je aan?
Denk na: Wat wil jij later worden? Staat die baan in de kolom "krimpt", "verandert" of "nieuw"? Wat zou AI bij die baan kunnen helpen?
Een voetafdruk (= hoeveel je de natuur belast) van AI is groot. Elke vraag aan ChatGPT kost stroom. Elk plaatje kost stroom en water. Toch helpt AI ook om het milieu te redden.
AI draait op heel veel computers. Die staan in een datacenter (= een heel groot gebouw vol computers). Ze staan dag en nacht aan en worden erg warm. Daarom moeten ze gekoeld worden met lucht of water. In warme landen is dat extra zwaar.
Microsoft, Google en Meta bouwen ook in Nederland datacenters. Dat botst soms met boeren, met nieuwe huizen en met de natuur.
AI helpt ook om milieuproblemen op te lossen. Het maakt betere weersvoorspellingen. Het regelt het stroomnet slimmer. Het zoekt nieuwe stoffen voor zonnepanelen. En het vindt sneller nieuwe medicijnen.
Het is dus een keuze. AI kost veel energie. Maar AI helpt ook problemen oplossen. Daarom werken veel bedrijven aan groene stroom voor hun datacenters.
"Als we niet oppassen, wordt AI het klimaatprobleem dat het zou moeten oplossen. Als we het slim inzetten, kan AI de snelste weg naar een duurzamere wereld worden."
Klimaatwetenschappers over de toekomst van AI en energieGebruik AI bewust. Stel je vraag goed de eerste keer, zodat je niet tien keer opnieuw hoeft te vragen. Kies tools die op groene energie draaien. En denk na: heeft AI hier echt nodig, of kan ik dit zelf bedenken?
Denk na: heb jij vandaag AI gebruikt? Hoeveel "lampjes" liet jij daarmee branden?
Hoeveel van alle stroom in Nederland gaat naar datacenters?
Elon Musk is een van de bekendste ondernemers ter wereld. Hij bouwt bedrijven die de grenzen van technologie verleggen — van elektrische auto's tot raketten en AI-robots.
Van elektrische auto's tot raketten, satellieten en AI-robots — Musk werkt aan technologie die jaren geleden nog onmogelijk leek.
Tesla maakt elektrische auto's die zichzelf kunnen besturen. De auto leert van miljoenen kilometers rijervaring van andere Tesla's. Straks rij je in een auto die beter rijdt dan een mens.
SpaceX maakt herbruikbare raketten om de ruimtevaart goedkoper te maken. Het einddoel: mensen naar Mars sturen en de mensheid een "backup-planeet" geven.
Starlink stuurt duizenden kleine satellieten de ruimte in. Hiermee krijgt iedereen op aarde snel internet — ook in afgelegen gebieden zonder kabels of masten.
Tesla bouwt een mensachtige robot die zwaar en gevaarlijk werk overneemt. Optimus kan lopen, tillen en leren van demonstraties door mensen. Straks werkt hij in fabrieken.
Neuralink werkt aan chips die in de hersenen worden geplaatst. Zo kunnen verlamde mensen computers besturen met hun gedachten. In de toekomst misschien ook voor gezonde mensen.
Elon Musk startte zijn eigen AI-bedrijf: xAI. Ze maken Grok, een chatbot die concurreert met ChatGPT. Musk wil AI eerlijker en transparanter maken dan bestaande systemen.
Op de videopagina vind je een NOS Jeugdjournaal-filmpje over Elon Musk, zijn bedrijven en zijn plannen. Bekijk de video's
Denk na: welk bedrijf van Musk vind jij het spannendst — en zou jij er willen werken?
AI stopt niet bij chatbots en afbeeldingen. In de komende jaren verandert het bijna elk vakgebied. Dit zijn de ontwikkelingen om in de gaten te houden.
AI kan kanker eerder herkennen op scans dan artsen. Medicijnen worden sneller ontdekt (AlphaFold van DeepMind ontdekte in 2 jaar méér eiwitstructuren dan in de 70 jaar daarvoor). AI helpt dokters met diagnoses maar vervangt het menselijk oordeel (nog) niet.
Gepersonaliseerde leerplannen die zich aanpassen aan jouw tempo. AI-tutors die 24/7 beschikbaar zijn. Maar ook grote vragen: hoe weet je nog wat een leerling zelf kan als AI alles voor hem schrijft?
AI leest wetenschappelijke artikelen en ontdekt verbanden die mensen nooit zagen. Bij klimaatonderzoek, astronomie en materiaalwetenschappen versnelt AI de ontdekkingen enorm.
Verkeerslichten die zichzelf aanpassen, afval dat zichzelf sorteert, energienetwerken die slim bijregelen — AI maakt steden efficiënter en duurzamer.
Game-personages die echt reageren op jouw keuzes, films met AI-acteurs, muziek die past bij jouw emoties — entertainment wordt compleet gepersonaliseerd.
Wie is verantwoordelijk als een zelfrijdende auto een ongeluk veroorzaakt? Mag AI sollicitatiebrieven beoordelen? Wie bezit een door AI gegenereerd kunstwerk? Dit zijn vragen waar de wereld nu antwoorden op zoekt.
Denk na: in welk beroep zou jij later AI willen gebruiken om mensen te helpen?
"De vraag is niet meer of AI de wereld gaat veranderen. De vraag is wie er verantwoordelijkheid neemt om het goed te doen."
AI-onderzoekers over de toekomst van kunstmatige intelligentieDe mensen die AI gaan vormen en verbeteren zijn nu nog op school. Jij bent één van hen. Hoe beter jij begrijpt hoe AI werkt, hoe meer invloed jij straks hebt op hoe het wordt gebruikt.